آوای ارسباران
021 88 80 00 55
    021 22 22 20 32

صفحه اصلی خدمات برگزاری دوره های آموزشی دوره های کوتاه مدت گردشگری

راهنمایان تورهای طبیعت‌گردی (اکوتور لیدری)

موسسه آموزشی و گردشگری ارسباران تحت نظارت سازمان میراث فرهنگی و گردشگری می‌کوشد تا با برگزاری دوره آموزشی راهنمایان تورهای طبیعت‌گردی (اکوتور لیدری) گامی در راستای حفاظت از میراث طبیعی کشور عزیزمان ایران و همچنین پرورش و تربیت طبیعت گردانی کارآزموده بردارد. علاقه مندان به حضور در این دوره آموزشی دو گروه هستند: گروه اول علاقمندان به کار تورلیدری که اکنون برای کسب مجوز رسمی از سازمان گردشگری در این دوره آموزشی شرکت می کنند.

فلات ایران که بخش عمده‌ای از ایران، افغانستان و پاکستان را در بر می‌گیرد در گستره تحولات کره زمین سرگذشت ویژه‌ای داشته است. پس از فروپاشی ابرقاره گندوانا (شامل قاره‌های آفریقا، آمریکای جنوبی، استرالیا، قطب جنوب، هند، هندو چین و ایران) که حدود 300 میلیون سال پیش رخ داد، فلات ایران نیز مانند سایر قاره‌ها از گندوانا جدا شد و پس از ده‌ها میلیون سال سرگردانی در دریای تتیس بالاخره به سواحل جنوبی قاره اوراسیا رسید.

نواحی قفقاز، کپه داغ و ارمنستان احتمالاً بصورت جزایر کوچکی بوده‌اند که در بین فلات ایران و صفحه اوراسیا قرار داشته‌اند که با نزدیک شدن ایندو به یکدیگر در بین آنها فشرده شده‌اند. این مهاجرت عظیم فلات ایران (از شمال آفریقا به جنوب آسیا که فاصله آنها در آن زمان به مراتب بیش از امروز بود) تحولات و تغییرات فراوانی را در پی داشته است. هرچند دانش ما در مورد سرزمین‌مان بسیار محدود است ولی بی‌تردید فلات ایران یکی از جذاب‌ترین، پیچیده ترین و پرماجراترین پدیده‌های زمین شناسی از قبیل شکستگی،کوه‌زایی و آتشفشانهای متعدد را تجربه نموده است.
با اتصال به آسیا، فلات ایران به آب و هوا و شرایط زیستی نوینی وارد شد. در شرایط جدید بسیاری از گونه‌های زیستی قدیم که تاب مقاومت نداشتند به تدریج از بین رفتند و سرزمین مستعد ایران مورد هجوم گونه‌های گیاهی و جانوری همسایگان جدید که تورانی و اروپایی بودند قرار گرفت. بسیاری از گیاهان و جانوران تورانی از پهنه وسیع شمال شرق به فلات ایران وارد شدند و تا سراسر جنوب پیش رفتند. از باریکه شمال غرب نیز تعدادی از گیاهان و جانوران اروپایی به فلات ایران وارد شدند و بخش‌هایی از فلات ایران را که مناسب زیست خود یافتند، اشغال کردند. فلات ایران هر چند بخشی ازگونه‌های زیستی خود را حفظ کرده اما به شدت تحت تاثیر همسایگان خود بوده و این به آن معنی است که کشور عزیز ما ایران کانون با ارزشی و متنوعی است برای علاقه مندان به طبیعت.

 

طبیعت ایران
سرزمین ما ایران با وسعتی برابر یک میلیون و ششصد و چهل و هشت هزار کیلومتر مربع بین دریای معتدل خزر و دریای گرم و نیمه گرمسیری عمان و خلیج فارس قرار دارد. پیشینه زمین شناسی و موقعیت جغرافیایی ویژه آن باعث شده است تا چشم‌اندازهای بی‌کران از رشته کوه‌های عظیم، جنگل‌های انبوه، جلگه‌های پهناور، بیابانهای لم یزرع، دشت‌های حاصلخیز و تالابهای بزرگ در آن پدید آید.
در حوزه خلیج فارس حداکثر گرمای هوا به 53 درجه سانتیگراد بالای صفر و در شمال غرب کشور حداقل سرما به ۴۰درجه زیر صفر می‌رسد. در جنگلهای سرسبز جنوب غربی دریای خزر، میزان بارندگی سالانه حدود ۲۴۰۰میلی متر است در حالیکه در شنزارهای کویر لوت ممکن است چند سال پیاپی باران نبارد. ارتفاع زمین در ساحل خزر ۲۵متر پایین تر از سطح دریاهای آزاد است در حالی که در میان کوه‌های بی شمار ایران، تعداد زیادی قله با ارتفاع بالای ۴۰۰۰ متر و قله دماوند با ارتفاع ۵۶۷۱ متر دیده می‌شود. تنوع زیستی این سرزمین متناسب با تنوع جغرافیایی و اقلیمی آن است در حالی که دامنه‌های شمالی البرز از جنگلهای انبوه پهن برگ پوشیده شده است، در میلیونها هکتار از دشت‌های کویری گیاهی دیده نمی‌شود و در خورهای سواحل دریای عمان و خلیج فارس جنگلهای حرا روییده است.

تنوع جانوری ایران نیز به حدی است که هم سیاه خروس قفقازی و هم اکراس آفریقایی، هم ماهی آزاد شمال و هم تمساح پوزه کوتاه بلوچستان را می‌توان در آن دید. در آبهای گرم جنوب بزرگترین پستاندار زمین، نهنگ ۱۲۰ هزار کیلوگرمی و در شمال کشور کوچکترین پستاندار شناخته شده روی زمین یعنی حشره خور کوتوله ۲ گرمی زندگی می‌کنند.
با اینهمه زیبایی و تنوع در ایران، اما متاسفانه ما رفتار خردمندانه‌ای با طبیعت خود نداشته‌ایم! ما بی‌رحمانه سرمایه‌های با ارزش طبیعی کشورمان مانند، جنگل‌ها، چشمه‌ها و جانوران را نابود کرده‌ایم و به هر گوشه از سرزمین‌مان که پا گذاشته‌ایم آلوده‌اش کرده‌ایم.
بدیهی است با از بین رفتن جنگل و مرتع و در پی آن شسته شدن سالانه میلیونها تن خاک و از هم پاشیدن اکوسیستم‌ها، نابودی حیات وحش چیز غیرمنتظره‌ای نخواهد بود. حیات وحش که تا چند دهه پیش در سراسر کشور به وفور دیده می‌شد اکنون در مناطق تحت حفاظت نیز کاهش یافته است. روند تخریب طبیعت چنان سرعتی پیدا کرده است که حتی به پایداری گوشه‌های پرت و دور افتاده سرزمینمان نیز نمی‌توانیم اطمینان داشته باشیم. آمارهایی که سازمانهای مسئول، از ویرانی جنگل‌ها، مراتع و فرسایش خاک ارائه می‌دهند آنقدر عظیم و ناراحت کننده است که مسئله را به یک آتش سوزی مهیب شبیه می‌کند. با این وجود هنوز هم دیر نیست و هنوز همه چیز ویران نشده است، این لطف خداوند است که طبیعت را به گونه‌ای آفریده که علی رغم شدیدترین آسیب ها، در صورت قدری توجه و مراقبت دوباره خود را احیاء می‌کند و به بخشندگی خود نسبت به انسان ادامه می‌دهد. ولی بدن شک هر چه که این تخریب وسیع تر باشد احیاء آن زمان بیشتری می طلبد و گاه در نهایت تاسف آنقدر شدت تخریب زیاد است که هرگز راه بازگشتی نمی‌ماند.

اکنون چاره چیست؟ وظیفه هر یک از ما چیست؟ مسلماً باشناخت هر چه بیشتر این طبیعت زیبا و کم نظیر می‌توانیم دست در دست یکدیگر گام‌هایی موثر در جهت حفظ آنچه که هنوز باقی مانده است برداریم. بی شک آموزش و فرهنگ سازی، از اهمیت فراوانی برخوردار است، ما با آگاهی و شناخت از طبیعت می‌توانیم رفتار مسئولانه ای نسبت به آن داشته باشیم. انسان تا زمانیکه نسبت به موضوعی بیگانه است، چندان علاقه‌ای به آن نشان نمی‌دهد ولی هنگامیکه از آن موضوع شناخت پیدا می‌کند، می‌خواهد بیشتر و بیشتر در آن مورد بداند و هر چه می‌گذرد به آن موضوع بیشتر عشق می ورزد.
پس بیائید تصمیم بگیریم تا طبیعت زیبایمان را بیشتر بشناسیم و از آن بیش از پیش محفاظت کنیم تا بتوانیم آذربایجان‌مان را سرسبزتر ببینیم، چهارمحال مان راپر آب‌تر، زاینده‌رود و کارون‌مان را جاری تر و دماوندمان را شفاف تر ببینیم. بیائید تا باز هم در مازندران و گیلان جنگل ببینیم و در خلیج فارس و دریای عمان ماهی. با طبیعت آشتی کنیم تا پرندگان‌مان همچون گذشته به شهرها بازگردند و در کنار ما احساس امنیت کنند. چشمهای خود را بشوئیم و طور دیگر به طبیعت بنگریم.

 

دوره آموزشی راهنمایان طبیعت گردی (اکوتور لیدری)
دوره آموزشی راهنمایان طبیعت گردی (اکوتورلیدر) یکی از دوره های کوتاه مدت گردشگری مورد تصویب سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری است که در آن به موضوعات مرتبط با طبیعت پرداخته می شود. علاقه مندان به حضور در دوره آموزشی رهنمایان تورهای طبیعت گردی (اکوتور لیدری) دو گروه هستند:

 گروه اول علاقمندان به کار تورلیدری که اکنون برای کسب مجوز رسمی از سازمان گردشگری در این دوره آموزشی شرکت می کنند. گروه دوم نیز علاقمنداتی هستند که بصورت انفرادی و یا گروهی به طبیعت گردی می پردازند و اکنون با حضور در  این دوره آموزشی قصد دارند تا اطلاعات خود در زمینه طبیعت را تکمیل نمایند.

شما با حضور در این دوره آموزشی علاوه بر فراگیری مهارت های مختلف و کسب تجاربی گرانبها، با دریافت مدرک راهنمایان طبیعت گردی از سازمان میراث فرهنگی و گردشگری می توانید به عنوان راهنما در صنعت توریسم کشور مشغول به کار شوید. این دوره در طول مدت تقریبی 5 ماه و با ارائه بیش از 20 عنوان درسی برگزار خواهد شد. همچنین دانشجویان دوره برای کسب تجربه و مهارت های لازم چندین سفر آموزشی - تخصصی خواهند داشت.

 

عناوین دروس دوره آموزشی راهنمای تورهای طبیعت گردی (اکوتور لیدری)

۱- اکوتوریسم، مناطق تحت حفاظت محیط زیست و قوانین و مقررات آن
۲- جغرافیای جانوری جهان
۳- آشنایی با کوهها و غارهای ایران
۴- آشنایی با گیاهان ایران
۵- آشنایی با غارهای ایران
۶- آشنایی با پستانداران ایران
۷- آشنایی با پرندگان ایران و جاذبه‌های پرنده نگری
۸- آشنایی با خزندگان و دوزیستان ایران
۹- آشنایی با حشرات و پروانه‌های ایران
۱۰- آشنایی با اکوسیستم های ایران
۱۲- آشنایی با اقوام و عشایر ایران
۱۳- فنون و مهارت های تورگردانی و فن بیان
۱۴- الگوهای رفتاری در گردشگری
۱۵- آشنایی با روحیات ملل
۱۶-زبان تخصصی انگلیسی توریسم
۱۷- بهداشت سفر و کمک‌های اولیه
۱۸- فنون استقرار و زندگی در طبیعت و اصول نقشه خوانی
۱۹-آشنایی با نژادهای مختلف اسب
۲۰-عکاسی در طبیعت
۲۱-کار با GPS
۲۲-آشنایی با ابزار و لوازم سفر
۲۳- شناخت صنعت جهانگردی
۲۴- زمین شناسی و جاذبه های ژئوتوریستی ایران
و سمینارهای مرتبط

اکوتوریسم، مناطق تحت حفاظت محیط زیست و قوانین و مقررات آن
با افزایش جمعیت بشر در کره زمین و ارتقاء زندگی ماشینی، روز به روز تمایل افراد به پناه بردن به طبیعت برای رسیدن به آرامش و آسودگی افزایش می‌یابد. این مسئله تقاضای افراد برای استفاده از تورهای طبیعت گردی را افزایش می‌دهد. در مبحث اکوتوریسم به بررسی اصول و مبانی اکوتوریسم پرداخته می‌شود. آنچه در اکوتوریسم بسیار اهمیت دارد پایبندی به حفاظت از طبیعت و استفاده پایدار از آن است. اکوتوریست واقعی فردی است که مسئولانه در طبیعت حضور پیدا می‌کند و تلاش دارد که کمترین تاثیر منفی را بر طبیعت و فرهنگ محیط پیرامون خود داشته باشد و به حفاظت آن کمک کند. اکوتوریسم شاخه‌ای از طبیعت‌گردی است و با آن تفاوت دارد. متاسفانه در کشور ما عموماً این دو واژه بجای هم به کار برده میشود. اکوتوریست واقعی هرگز لذت خود را بر آسایش و آرامش طبیعت ترجیح نمی‌دهد. احترام به جامعه میزبان و حمایت مردم بومی از دیگر اهداف اکوتوریسم است. در صورتی که فعالیت‌های طبیعت گردی چندان مسئولانه نیست و حضور طبیعت گردان در مناطق طبیعی اثرات منفی نیز دارد. در این درس با ارائه نمونه‌هایی از سفرهای اکوتوریستی در ایران و جهان و بیان اصول و قواعد آن، فراگیران به طراحی و اجرای این گونه سفرها ترغیب می شوند.از طرفی با شاخه های مختلف طبیعت گردی آشنا شده و پتانسیل های رشد و توسعه اکوتوریسم در ایران را بررسی می کنند.
بخش مناطق تحت حفاظت محیط زیست: بهترین مناطق با جاذبه ها و ارزشهای بالای محیط زیست که بهترین فضا را برای اکوتوریسم ایجاد می‌کند، در اختیار سازمان محیط زیست است و از آنجا که جزو اهداف اولیه مناطق تحت حفاظت مانند پارکهای ملی، پناهگاه های حیات وحش، مناطق حفاظت شده و آثار طبیعی ملی علاوه بر حفاظت، مبحث تفرج و گردشگری میباشد، این عنوان از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. در این بخش کلیاتی از اهداف حفاظت، ارکان "اتحادیه جهانی حفاظت"، طبقه بندیهای مناطق تحت حفاظت در دنیا، طبقه بندیهای تحت حفاظت در سازمان محیط زیست ایران، نمونه‌های هر طبقه در ایران و (برد اکولوژیکی) هر منطقه، ارائه می‌گردد.

 

آشنایی با پرندگان ایران و جاذبه های پرنده نگری
در ایران حدود ۵۱9 گونه پرنده وجود دارد. تعدادی از آنها در ایران زاد‌آوری می‌کنند، تعدادی زمستان گذرانند و تعدادی بطور اتفاقی دیده می‌شوند. تعدادی از گونه‌ها نیز از مناطق دیگر به کشور ما وارد شده اند. ایران بعلت موقعیت خاص جغرافیایی خود و نیز بعلت قرار گرفتن در مسیر مهاجرت پرندگان، در فصل سرما میزبان تعداد زیادی از پرندگان مهاجری است که گاهی ماه‌ها میهمان ما هستند و گاه بطور گذری چند روزی برای رفع خستگی به تالاب ها و دریاچه های ایران می‌آیند.

در بسیاری از کشورها به خصوص کشورهای اروپایی مشاهده پرندگان علاقمندان فراوانی دارد که بطور حرفه‌ای آن را دنبال می‌کنند. در این مبحث اساتید امر در تلاش هستند تا با معرفی گونه‌های مختلف پرندگان ایران، با زیستگاه‌های مختلف، نحوه پرواز، صدای پرندگان، رفتارشناسی، پدیده مهاجرت، روشهای استفاده از دوربین و تلسکوپ برای مشاهده پرندگان، ابزار و وسایل سفرهای پرنده نگری و... نگرشی تازه در افراد بپرورانند و آنها را تشویق کنند تا بجای استفاده از اسلحه برای شکار پرنده و تشخیص آنها از طریق مزه شان، به شناخت آنها و مشاهده آنها با دوربین چشمی و عکاسی از آنها بپردازند. در سفر آموزشی که همراه با مدرس درس مربوطه اجرا می‌گردد فراگیران از نزدیک و به صورت ملموس می‌توانند پرندگان را در طبیعت مشاهده کرده و تنوع و پراکندگی آنها را درک کنند. تجربه مشاهده پرندگان و شنیدن صدای دلنشین آنها و تماشای رفتارهای غریزی‌شان، برای فراگیران دوره همواره تجربه‌ای به یاد ماندنی خواهد بود که برای سالها آنرا فراموش نخواهند کرد. این درس به شناخت فراگیران از انواع پرندگان کمک شایانی می‌کند و باعث می‌شود در تمامی سفرهای طبیعت گردی، مشتاقانه به دنبال دیدن گونه‌های مختلف پرندگان باشند و از شنیدن صدای آنها لذت ببرند.

 

آشنایی با گیاهان ایران
هر چند مناطق بسیاری از ایران هنوز از نظر گیاه‌شناسان کم و بیش ناشناخته باقی مانده است و هر برنامه جمع‌آوری گیاهی از سرزمینهای دور افتاده هنوز با کشف چند گونه جدید همراه است، با وجود این، انواع گیاهان ایران بیش از 8 هزار گونه تخمین زده می‌شود و این تعداد تقریباً معادل گیاهان سراسر اروپاست که تقریبا 4 برابر ایران وسعت دارد. گیاهان به عنوان اولین حلقه زنجیره غذایی نقش مهمی در زندگی بشر و سایر جانداران در طبیعت دارند. گیاهان در مناطق مختلف با طبیعت پیرامون خود سازگار شده‌اند. به عنوان مثال گیاهان مناطق کویری و خشک با ریشه‌های بلند خود سعی دارند هر چه بیشتر آب را از اعماق زمین جذب کنند و یا اینکه تا حد امکان سطح برگهای خود را کاهش دهند تا حداقل تبخیر را داشته باشند.
این نوع سازگاریها در گیاهان که به علت عدم توانایی در حرکت، به آنها قدرت بیشتری برای زندگی در شرایط سخت را می‌دهد به ویژه در کشور عزیزمان ایران که بیش از یک پنجم آنرا مناطق خشک و بیایانی تشکیل می‌دهد از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. گیاهان در زیستگاه‌های مختلف روشهای سازگاری متنوعی دارند. به عنوان مثال درخت حرا (Avecina marina) که نام آن به افتخار دانشمند بزرگ ایرانی بوعلی سینا نامگذاری شده است میتواند به علت ساختار ویژه ریشه‌اش در آب کاملاً شور زندگی کند. فراگیران دوره آموزشی راهنمای تورهای طبیعت گردی (اکوتور لیدری) به روشهای مختلف مانند شکل برگ، ریشه، فرم ساقه، دانه، میوه و سایر مشخصه‌های گیاهان به شناسایی آنها می‌پردازند. در این مبحث همچنین به طبقه‌بندی گیاهان پرداخته می‌شود. از گیاهان با ساختار ابتدایی و ساده گرفته تا گیاهان تکامل یافته تر. در سفر آموزشی (آشنایی با گیاهان ایران) فراگیران با عکاسی از گونه‌های مختلف و شناسایی آنها، به ارتقاء دانش گیاه شناسی خود کمک می‌کنند. شرکت کنندگان در دوره با شناختن گیاهان مختلف در طبیعت می‌آموزند که چگونه از آنها حفاظت کنند.

 

زمین شناسی و جاذبه های ژئوتوریستی ایران
امروزه در دنیا به چشم اندازهای طبیعی که توسط انواع فرسایشهای طبیعی به وجود می‌آید توجه خاصی می شود. از طرفی مشاهده، مطالعه و عکاسی از پدیده های زمین شناسی از سرگرمی‌های افراد علاقمند به طبیعت میباشد. پدیده های زمین شناسی از قبیل شکستگی،کوهزایی، آتشفشان و... همواره توجه انسانهای ماجراجو را به خود جلب کرده است. در کشور ما ایران پدیده های زمین شناسی زیبایی وجود دارد که گاهاً در دنیا کم نظیر است. از آنجا که ایران کشوری است که روی نوار خشک و نیمه خشک دنیا واقع شده است و به دلیل وجود بادهای شدید (به ویژه در نواحی بیابانی) پدیده فرسایش در بسیاری از بخشهای ایران نمود زیبایی دارد و اشکال دیدنی فراوانی بوجود می آورد. به این دلیل توریسم زمین شناسی یا اصطلاحاً ژئوتوریسم در ایران اهمیت می‌یابد. پدیده کلوتها در شهداد کرمان، اشکال فرسایشی نواحی خراسان، سیستان و بلوچستان و هرمزگان و...... از انواع فرم‌های زمین شناسی کشور ما محسوب می شوند. شاید اوج این پدیده‌ها را بتوان در جزیره قشم در جنوب ایران مشاهده کرد، جایی که تنها ژئوپارک خاورمیانه از سوی یونسکو در آن به ثبت رسیده است. گنبدهای نمکی، دریاچه نمکی، انواع غارهای آهکی و نمکی و روستاهای صخره‌ای مانند میمند و کندوان و... همه از جاذبه‌های ژئوتوریستی ایران هستند.
در این مبحث فراگیران طی بازدید عملی از طبیعت و مشاهده و شناسایی انواع کانی‌ها، سنگها، گسل ها، گنبدهای نمکی و سایر ساختارهای ویژه زمین و نیز با کمک انواع نقشه های زمین شناسی، در شناسایی هر چه بیشتر کشور عزیزمان ایران گام برمی‌دارند.

 

فنون استقرار و زندگی در طبیعت و اصول نقشه خوانی

حضور در طبیعت اصول و فنونی دارد که در این مبحث به آن پرداخته می شود. روشهای کمپ زدن در طبیعت، طرز کار با قطب نما، جهت یابی به کمک عوامل طبیعی و ابزار های ساخت بشر، روشن کردن آتش در طبیعت، وسایل مورد نیاز درکیف بقا، سازماندهی سفرهای طبیعت گردی و... از موضوعات این درس می باشد. پیاده روی در شب بدون استفاده از نور چراغ قوه و تنها با اتکاء بر قدرت بینایی فرد از تجربیات جالبی است که فراگیران آن را در تجربه می کنند و این موضوع به گفته آنها به تقویت اعتماد به نفس و اراده آنها کمک می کند. 

تجربه فعالیت های گروهی و مشارکتی، کمک به دیگران و حمایت یکدیگر از تجربه های جذابی است که همواره خاطره خوشی در ذهن شرکت کنندگان دوره ثبت می کند.روحیه همکاری و فعالیت های تیمی از درس های به یاد ماندهی این مبحث است.

 

آشنایی با حشرات و پروانه های ایران
در طبیعت به خصوص در فصل بهار و تابستان حشرات را می توان بیش از هر جانوری مشاهده کرد، به همین دلیل این مبحث یکی از مباحث سوال برانگیز اکوتوریست های کنجکاو و علاقمند است. حشرات به دلایل متعددی پرجمعیت ترین موجود کره زمین می باشند. آنها با دارا بودن پوشش سخت کیتینی بدن خود و نیز قدرت پرواز و فرار از دست انواع دشمنان وروشهای سازگاری هنرمندانه خود با طبیعت و... از شانس بزرگی در زنده ماندن در شرایط مختلف طبیعی برخوردارند.

تعدادی از حشرات از زمان دایناسورها در کره زمین باقی مانده اند.زندگی گروهی، نظم، مشارکت و پشتکار در حشراتی مانند مورچه و موریانه می تواند الگویی مناسبی برای زندگی ما انسانها باشد. بشر امروزه در بسیاری موارد از حشرات به ویژه از نحوه پرواز و حرکات ظریف دست و پای آنها در صنعت هواپیمایی ایده گرفته است.
در ایران پروانه ها و حشرات اندمیک فراوانی وجود دارد که بسیاری از آنها هنوز ناشناخته مانده اند و زمینه مناسبی برای فعالیت علاقمندان و محققان جوان را فراهم می کند. در این مبحث فراگیران با تنوع فراوان این دسته از جانوران آشنا شده و با کمک استاد درس هر چه بیشتر با اهمیت حشرات در زندگی بشر، راسته های مختلف حشرات، نحوه جمع آوری و شناسایی آنها، زیستگاه حشرات، نحوه پرواز، طبقه بندی آنها (تاکسونومی)، روش های تولید صدا، چرخه زندگی و تکامل در حشرات آشنا می شوند. از طرفی در سفر آموزشی این درس در طبیعت فراگیران با جمع آوری تعدادی ازگونه های حشرات و نامگذاری آنها و نیز با کمک ابزار کمک آموزشی به شناسایی هر چه بیشتر این جانوران ارزشمند می پردازند.همچنین در بسیاری موارد در این سفر هراس بی مورد افراد نسبت به حشرات رفع خواهد شد.

 

آشنایی با پستانداران ایران
در زیستگاه های طبیعی مشاهده جانورانی مانند قوچ و میش، بز کوهی،‌ آهو،‌گوزن و یا حتی خرگوش کار ساده ای نیست. گاهی افراد بی دلیل از حیواناتی که گمان می کنند در طبیعت آنها را مورد حمله قرار می دهند ترس و واهمه دارند غافل از اینکه آن حیوانات یا آنقدر کمیاب هستند که مشاهده آنها در طبیعت روزها و حتی ماهها وقت، انرژی و شانس می خواهد! (از جمله می توان به یوز پلنگ آسیایی اشاره نمود که حیوانی ترسو است و در ایران به دلایل مختلف به خصوص از دست رفتن زیستگاه طبیعی و کافی نبودن مواد غذایی مورد نیازش در خطر انقراض قرار دارد) و یا بسیاری از این حیوانات ذاتا در مواجهه با انسان فرار می کنند و هرگز در پی رویا رویی و حمله به انسان نیستند. به هر حال آگاهی مردم ایران از اهمیت پستانداران و نداشتن ترس و واهمه بی جا از آنها می تواند نقش به سزایی در حفاظت از آنها داشته باشد.

در ایران حدود 190 گونه پستاندار وجود دارد که تعدادی از آنها مانند یوز آسیایی و گورخر ایرانی آخرین بازماندگان در جهان هستند. فراگیران در این مبحث با گونه های ارزشمند پستانداران در ایران و همچنین زیستگاه آنها و چگونگی حضور در طبیعت برای مشاهده این گونه جانوران اطلاعاتی کسب می نمایند و به منظور آشنایی هر چه بیشتر با فرم بدن، اندازه جثه، فرم شاخ، رنگ بدن، تعداد ناخن ها و... بازدیدی از یکی از موزه های حیات وحش خواهند داشت. فراگیران با عکاسی از این پستانداران و تهیه گزارش، هر چه بیشتر به ارتقای دانش خود در این زمینه کمک می کنند.

 

آشنایی با خزندگان و دوزیستان ایران
در ایران در زیستگاههای مختلف (کوهستانی، کویری، جنگلی و...) انواعی از خزندگان و دوزیستان قابل مشاهده است که همگی توانسته اند با شرایط مختلف زیستگاهی خود را سازگار کنند. بسیاری از خزندگان نقش مهم و با ارزشی در زندگی بشری دارند که معمولا عموم مردم از این ارزش بی خبرند و در بسیاری موارد این جانوران را دچار بی مهری و حتی آزار قرار می دهند.
اهمیت خزندگان و دوزیستان در زندگی بشر، ویژگی های رفتاری خزندگان و دوزیستان، خصوصیات ظاهری، چگونگی استتار، راسته های مختلف و روش های شناسایی آنها، مکانیزم های دفاعی، چرخه زندگی، مارهای خطرناک و بی خطر و نکات ایمنی در مورد آنها،

تنوع زیستگاهی، روش های جستجوی آنها در طبیعت و وسایل مورد نیاز در سفرهای تحقیقاتی خزنده شناسی و.... از موضوعاتی است که در این مبحث به آن پرداخته می شود.

 

آشنایی با کوهها و غارهای ایران
از آنجایی که بیش از نیمی از ایران کوهستانی است اهمیت این عنوان درسی بسیار آشکار است. کوهنوردی علاقمندان زیادی در کشور عزیزمان ایران دارد.
شناخت کوههای با اهمیت ایران، موقعیت ایران در نوار کوهزایی جهان، تعدادی از مسیرهای مهم صعود کوهنوردی، وجه تسمیه کوههای ایران، آشنایی با اصول کوهنوردی،‌ چگونگی کوله بستن، وسایل مورد نیاز در سفرهای کوهنوردی و... از مباحث مهم این درس است. در این دوره معمولا تعدادی از کوهنوردان نیز شرکت می کنند که همگی آنان اذعان دارند که شناخت جنبه های مختلف طبیعت به ویژه حیات وحش دیدگاه تازه ای به آنها می دهد که برای آنها لذت چندگانه ای از طبیعت را باعث می شود. دراین درس فراگیران می آموزند که چگونه در کوهستان گام بردارند و چگونه از مواد غذایی و آب همراه با خود استفاده کنند. اگر در کوه دچار مشکل شدند چگونه از خود و دیگران محافظت کنند.
تاریخچه غارنوردی در ایران، انواع غارها، غارشناسی، غارنوردی حرفه ای و غیر حرفه ای، گیاهان و جانوران غارزی، تجهیزات مورد نیاز در غارنوردی، سرپرستی درغارنوردی و.... موضوعاتی است که در مبحث غارها به آن پرداخته می‌شود.

 

آشنایی با عشایر ایران
با توجه به تنوع اقلیمی ایران که از موقعیت خاص جغرافیایی کشور پهناورمان تاثیر گرفته است، عشایرمختلف (کرد، ‌لر، بلوچ، ترک، ترکمن و عرب) در سرزمین ما زندگی می کنند. این مبحث به معرفی آنها و شیوه زندگی شان و نیز نحوه کوچ در زندگی کوچ نشینان می پردازد. زندگی عشایر با طبیعت آمیخته است تقویم کوچ با تقویم طبیعت عجین شده است و هر نوع تغییرات آب و هوایی و طبیعی بر زندگی آنها تاثیر می گذارد. به دلیل اینکه عشایر جزء جدایی ناپذیر طبیعت هستند در این دوره به معرفی عشایر مختلف ایران و بررسی شیوه‌های زندگی آنها پرداخته می شود. همچنین فراگیران دوره که در آینده راهنمایان طبیعت گردی خواهند شد می آموزند که با عشایر چگونه باید رفتار کنند و در مواجه با آنها چه ملاحظاتی را باید رعایت کنند. می آموزند تا چگونه گردشگران را برای بازدید از محل زندگی عشایر و نحوه زندگی شان آماده سازند تا کمترین تاتیر منفی بر زندگی و فرهنگ آنها داشته باشند.

 

فنون و مهارت های تورگردانی
شرکت کنندگان در طول دوره پس از آشنایی کلی با مباحث مختلف مربوط به طبیعت و ارتقاء سطح دانش علمی و کاربردی خود می‌بایست خود را برای انتقال این اطلاعات را به گردشگران آماده کنند. بدین منظور در این مبحث تکنیک‌ها و فنون مختلف هدایت تورهای طبیعت گردی به آنها آموزش داده می‌شود. چگونگی طراحی و اجرای تورهای طبیعت گردی و ملاحظات آن، مسئولیت‌ها، وظایف و ویژگی‌های راهنمای تور، مهارتهای ارتباطی، زمان، مکان و روشهای صحیح انتقال اطلاعات به گردشگران، توجه به نیازها و خواسته های آنها، پیش بینی و مواجه با مشکلات و خطرهای احتمالی در تورهای طبیعت گردی، مدیریت بحران، طرز پاسخگویی به انواع پرسش های گردشگران، روش های عملی اخذ مجوزهای لازم برای سفرهای اکوتوریستی، اطلاعات کلیدی و کاربردی در اجرای تور و نیز مختصری در مورد نرخ گیری سفر و... در این مبحث آموزش داده می شود. مشارکت شرکت کنندگان در کلاس از اهمیت ویژه ای برخوردار است.
این شیوه به تقویت اعتماد به نفس آنها کمک شایانی می کند.اعتماد به نفس از مهمترین ویژگی های ‌اهنمایان تور است که به آنها کمک می کند در شرایط مختلف بتوانند تصمیم های درستی اتخاذ کنند.

 

آشنایی با روحیات ملل
درس روحیات ملل آشنایی با ویژگی‌های به نسبت ثابت رفتار ملت‌هاست. در روحیات‌ ملل‌ از مباحث‌ ارتباطات‌ اجتماعی ‌شناسی‌، روان‌شناسی‌، مردم شناسی، تاریخ، جغرافیا و... بهره گرفته می‌شود. روحیات ‌ملل‌ درباره‌ روحیات‌، خصوصیات‌ و رفتار نسبتاً ثابت‌ ملتها بحث‌ می‌کند. برای‌ نمونه‌ زمانی‌ که‌ می‌گوییم‌ هوشمندی‌ فرانسوی‌، دقت‌ ژاپنی‌، نظم آلمانی، تساهل‌ هلندی‌ و... باید بدانیم‌ چه‌ مواردی‌ باعث‌ به‌ وجود آمدن‌ این‌ صفات‌ و روحیات‌ شده‌ است‌.
به عنوان مثال خصوصیات و ویژگی های ایرانی ها ارتباط کاملاً مستقیمی با شرایط اقلیمی و آب و هوایی و موقعیت استراتژیکی ایران زمین دارد. بردباری، بی نظمی، بی اعتمادی، سازگاری، تک زیستی و... از ویژگی های ایرانیان است که محصول شرایط زیستی آنان می باشد. با شناخت‌ روحیات‌ ملل‌ مختلف‌ و آموزش طرز رفتار با آنها، می‌توانیم‌ میزبان‌ خوبی‌ برای‌ جهانگردان‌ باشیم‌ و صنعت‌ گردشگری را گسترش‌ دهیم‌ و خاطره خوشی را برای گردشگران فراهم سازیم.

 

زبان تخصصی انگلیسی
از آنجایی که تسلط به حداقل یکی از زبان های خارجی از شرایط مهم راهنمای تور است چرا که وی که می بایست علاوه بر اجرای تورهای داخلی، میزبان گردشگران بین المللی نیز باشد، این درس از اهمیت ویژه ای برخوردار است. هر چند که ارتقاء زبان انگلیسی در مدت کوتاه امکان پذیر نمی‌باشد ولی در این مبحث فراگیران بطور کلی با واژه های تخصصی گردشگری به ویژه گردشگری طبیعت آشنا می شوند و انگیزه کافی برای ارتقاء هر چه بیشتر زبان انگلیسی پیدا می کنند.
لازم به توضیح است افرادی که به زبانهای دیگر مانند آلمانی، اسپانیایی، ژاپنی، فرانسوی، ایتالیایی و... تسلط دارند در کلاس هایی که به طور مجزا در یکی از آموزشگاه‌های مورد تائید دفتر برنامه ریزی آموزشی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری برگزار می شود با ارائه پروژه ای، این واحد درسی را می گذرانند.

 

آشنایی با اکوسیستم های ایران‌
ایران از تنوع عظیمی از اکوسیستم ها و جاذبه های متناسب با آنها برخوردار است. در هم آمیختگی اکوسیستم های ایران در فواصل کم و پهنه های بسیار نزدیک باعث بوجود آمدن جاذبه ها و پتانسیلهای بسیار منحصر بفرد در ایران شده که علت ایجاد آنها و ظرفیتهای اکوتوریستی آنها و پراکنش آنها به ویژه با آن جاذبه هایی که یک راهنمای تور باید از آن شناخت داشته باشد، موضوع این درس است.
در حقیقت فراگیران با آشنایی با ویژگیهای اکوسیستمی و جاذبه های ایران قادر خواهند بود با ترکیب این درس با سایر دروس مثل اکوتوریسم و فنون راهنمایان، تور طراحی کنند و آن برنامه ها را به آژانس های مجری تور پیشنهاد دهند.
با توجه به این که فراگیران در طول دوره با مفاهیمی چون مناطق تحت حفاظت سازمان محیط زیست و اکوتوریسم آشنا می گردند، در حقیقت این عنوان درسی به آن ها دیدگاه بسیار مناسبی از وضعیت طبیعت ایران می دهد. آشنایی با اکوسیستم های مختلف (کوهستانی، کویری، ساحلی، آبی، جنگلی و...) و چگونگی دسترسی به آنها، حساسیت های زیست محیطی و فرهنگی منطقه، فصل مناسب برای بازدید از آنها، وضعیت کلی حیات وحش در مناطق مختلف و... از دیگر مباحث مورد بررسی در این عنوان می باشد.

 

بهداشت سفر و کمکهای اولیه
با توجه به اینکه راهنمای تور در طول سفر با شرایط مختلفی مواجه است و با توجه به این که معمولاً راهنمای طبیعت گردی در طبیعت با مشکلات پیش بینی نشده‌ای برخورد خواهد کرد، آشنایی با اصول کمک‌های اولیه بسیار ضروری به نظر می‌رسد.
در این عنوان درسی فراگیران با بیماریهای سفر، علائم حیاتی انسان، انواع مارگزدیدگی ها، مسمومیت ها، شکستگی ها، سوختگی ها، بیماری های قلبی، روش تنفس مصنوعی (به طور عملی) و نحوه مواجه و درمان اولیه آنها (تا مرحله رساندن بیمار به مرکز درمانی و معاینه توسط پزشک متخصص) آشنا می‌شوند. همچنین در این مبحث شرکت کنندگان در دوره تا حد امکان با تمرینهای عملی در کلاس، خود را برای مواجه با انواع مخاطرات سفر آماده می سازند.

 

سمینارهای مرتبط با طبیعت گردی
در این دوره بر حسب نیاز هر دوره سمینارهای مختلفی مانند:
نقشه خوانی، آشنایی با نژادهای مختلف اسب در ایران، آشنایی با عکاسی در طبیعت، آشنایی با نجوم، آشنایی با ابزار و وسایل مورد نیاز در طبیعت، آشنایی با موزه ها و... برگزار می شود. این سمینارها معمولاً در یک جلسه برگزار میشود ولی بر حسب مورد میتواند بیش از یک جلسه نیز باشد. در اینجا به دونمونه از سمینارهای آموزشی اشاره می شود.

 

آشنایی با نژادهای مختلف اسب
باتوجه به اهمیت اسب در ایران به ویژه در ایران قدیم، در این مبحث به مشاهده و مطالعه نژادهای مختلف اسب پرداخته میشود. تاریخچه سوارکاری، مسابقات ورزشی با اسب و بازیهای سنتی مانند چوگان که اصالتاً به کشور عزیزمان ایران تعلق دارد و... از مباحث مورد بررسی در این عنوان درسی است که در قالب سمینار اجرا می گردد. فراگیران طی بازدید عملی از یکی از باشگاه های سوار کاری که در آن نژادهای مختلف اسب نگهداری میشود می‌توانند با انواع اسب‌ها آشنا شده و آنها را از نظر چابکی، جثه و توانایی شرکت در مسابقات مختلف با یکدیگر مقایسه کنند.

 

عکاسی در طبیعت
هرچند که راهنمای تور در طول سفر همواره در حال اجرای وظایف خود در ارائه هر چه بهتر خدمات در تور به گردشگران است ولی با توجه به اهمیت سفرهای هنری در طبیعت و ترویج سفرهای طبیعت گردی (داخلی و بین المللی) به مناطق مختلف ایران جهت عکاسی و نیز نیاز راهنما به آگاهی کلی در مورد مباحث اولیه عکاسی در طبیعت مانند نورسنجی و... این عنوان به فراگیران دوره آموزش داده می‌شود و اطلاعاتی کلی در این زمینه به آنها ارائه می گردد. ثبت عکس پرندگان و سایر اجزای طبیعت، همچنین در مواردی میتواند به عنوان سند مشاهده آن گونه از حیات وحش نقش به سزایی در شناسایی و معرفی گونه های گیاهی و جانوری باشد. بعضاً دیده شده که فراگیران دوره با عکاسی از گونه ای توانسته‌اند حضور آن گونه را در آن منطقه مشخص به اثبات برسانند.

لطفاً برای ثبت نام در دوره آموزشی راهنمای تور طبیعت گردی (اکوتور لیدری) به لینک زیر مراجعه کنید.

21:30 , 1393/09/22


لینک
http://arasbaran.org/tour.cfm?id=14


صفحه اصلی   پرینت   ارسال به دوستان

نظراتتان را با ما در میان بگذارید
  
از فرهاد جعفری:
با سلام

درخواست ثبت نام در راهنمای تور طبیعت گردی دارم 1395/07/17, 14:32

1
0
در صورت تمایل در خبرنامه ما عضو شوید.
نمونه خبرنامه
طراحی سایت گردشگری و CRM : همورا